Keywords : ગુજરાતી લોકસાહિત્ય, પ્રાદેશિક ભાષાપ્રયોગ, ગુજરાતી બોલીઓ, કાઠિયાવાડી, કચ્છી,લોકગીતો, લોકકથાઓ, ચારણી સાહિત્ય, ઝવેરચંદ મેઘાણી, સાંસ્કૃતિક વારસો

Abstract : ગુજરાતી લોકસાહિત્યમાં પ્રાદેશિક ભાષાપ્રયોગનું સ્થાન અત્યંત મહત્વનું છે. લોકસાહિત્ય સમાજની જીવનશૈલી, સંસ્કૃતિ, માન્યતાઓ અને અનુભવોનું જીવંત પ્રતિબિંબ છે, અને તેમાં પ્રાદેશિક બોલીઓ આ અભિવ્યક્તિને વધુ સજીવ અને પ્રામાણિક બનાવે છે. ગુજરાતી ભાષાની કાઠિયાવાડી (સૌરાષ્ટ્રી), કચ્છી, ચરોતરી, સુરતી, પટ્ટણી જેવી વિવિધ બોલીઓ લોકગીતો, લોકકથાઓ, દુહા, ગરબા, ભવાઈ, કહેવતો અને ડાયરામાં પોતાના અનોખા ધ્વનિ, શબ્દભંડોળ અને રૂઢિપ્રયોગો દ્વારા વિશેષ પ્રાદેશિક રંગ આપે છે. આ લેખમાં ગુજરાતી લોકસાહિત્યના ઇતિહાસી વિકાસ સાથે પ્રાદેશિક ભાષાપ્રયોગની ભૂમિકા, તેના સ્વરૂપો અને સાંસ્કૃતિક મહત્વની ચર્ચા કરવામાં આવી છે. ખાસ કરીને ઝવેરચંદ મેઘાણી જેવા લોકસાહિત્યકારોના કાર્ય દ્વારા પ્રાદેશિક બોલીઓ કેવી રીતે લોકજીવનની સાચી અભિવ્યક્તિ બની છે તે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આજના વૈશ્વિકીકરણના યુગમાં આ બોલીઓના સંરક્ષણ અને પ્રોત્સાહનની આવશ્યકતા ઉપર પણ લેખ પ્રકાશ પાડે છે.

Download